Wydział Gospodarki Regionalnej i Turystyki

Pieniądz i cena

admin — Wed, 11 Jun 2008 10:14:30 +0000

PIENIĄDZ – wyłonienie się ekwiwalentu jako pojęcia
· Ekwiwalent – muszelki bydło itp. kruszce szlachetne metale ( była ich odpowiednia
ilość , trwałe , łatwe do podzielenia , powszechne ) – monety – prawo bicia pieniądza .
· Pełnowartościowy – taki w którym wartość kruszcu odpowiada nominałowi : złoto
i srebro , później tylko złoto .
· Banknot – nota bankowa zaświadczenie o złożeniu w banku odpowiedniej ilości kruszcu
· Od I wojny światowej przejście do systemu sztabowozłotowego i dewizowozłotowego .
Zaczęto odchodzić od pieniądza pełnowartościowego .
· Papierowy – symboliczny ( symbol wartości ) – umowa społeczna , gwarancją wartości
pieniądza jest stabilność gospodarki państwa ( kryzys w Rosji ) .
Funkcje pieniądza :
1. Miernik wartości
2. Środek wymiany
· cyrkulacji
· środka płatniczego ( rozbieżność w czasie między strumieniem pieniądza
a strumieniem towaru – kredyt )
3. Środek tezauryzacji ( gromadzenie skarbu )
4. Pieniądz światowy ( SDR – 42% $ + 19% DM + 15% J + 12% Ł + 12% F )

CENA – informuje nas o relacji między produktami
1. relatywna , informacyjna mówi nam o rzadkości produktu
2. żywiołowa , administrowana
3. funkcja agregacyjna – pozwala nam na przejście od systemu ilościowego do
jakościowego
4. ma zdolność równoważenia popytu i podaży
5. funkcja kosztowa – wchodzi w skład produktów jako koszt
6. nie jest wielkością jednorodną :
· elementem ceny są koszty nabywania czynników produkcji np. maszyny , surowce
· zawiera obciążenia prawne – podatki
· zysk
7. funkcja dochodowa – pokazuje ona wartość naszego dochodu ( możemy za jej pomocą
wyliczyć siłę nabywczą pieniądza – wartość realna – ilość dóbr i usług
które możemy za nią nabyć )
Cena sprawiedliwa – św. Tomasz z Akwinu – powinna być ustalana zgodnie z wartościami
chrześcijańskimi .
Milton Friedman – monetaryzm – Cena jest czynnikiem motywującym do aktywności
gospodarczej . Po to aby można było posiadać pewne produkty –
motywuje do działania .

Organizacja gospodarcza

admin — Tue, 10 Jun 2008 10:13:18 +0000

1. GOSPODARKA NATURALNA – podstawowym podmiotem jest gospodarstwo domowe
( jego cel to produkcja i konsumpcja ) , to taki typ organizacji , w której każdy
podmiot wytwarza dobro na zaspokajanie własnych potrzeb .
Nadwyżka była przyczyną do zmiany typu gospodarowania – społeczny PODZIAŁ
PRACY ( grupy – zawody – specyficzne zawody )
SPECJALIZACJA – ukierunkowanie swoich predyspozycji , doskonalenie ich .
Wolność osobista niezbędna do zmian formy gospodarczej , własność prywatna również .
2. GOSPODARKA RYNKOWA – typ organizacji ekonomicznych człowieka , gdzie podsta -
wową instytucją jest rynek na której dokonuje się wymiana , a motywem
działania jest efektywność , korzyść ( zysk , konsumpcja ) . Pojawił się
producent i wymiana .
Typy wymiany :
· Towar za towar – gospodarka towarowa
· Towar – ekwiwalent ( pieniądz ) – towar – Gospodarka towarowo – pieniężna
Współczesna gospodarka rynkowa to gospodarka mieszana – dominuje własność prywatna
ale dopuszczalne są inne własności . Głównym narzędziem jest rynek ale dopuszczamy
interwencje państwa .

Definicje 2

admin — Tue, 10 Jun 2008 10:11:57 +0000

ALOKACJA – rozdysponowanie rzadkich zasobów między konkurencyjne cele .
KOSZT ALTERNATYWNY – koszt zaniechanych możliwości , korzyści wynikających z
najlepszego niezastosowanego zasobu .
Aspekt gospodarowania :
· pozytywny – osiąganie korzyści
· negatywny – ( konieczność ) – straty
KOSZTY :
· alternatywne – to co utraciliśmy
· rzeczywiste – wyłożenie pewnej ilości kapitału po to aby uzyskać korzyści
Cel naszej pracy – realizacja ma być najlepsza , racjonalna – najlepsze rozwiązanie w
danych warunkach , z punktu widzenie celu ekonomicznego .
GOSPODAROWANIE – jest procesem w którym wykorzystujemy w sposób racjonalny
ograniczone zasoby .
Dwie zasady racjonalnego gospodarowania :
1. Zasada największego efektu ( wydajności ) – przy danych środkach maksymalizujemy
efekt .
2. Zasada najmniejszego nakładu ( oszczędność środków ) – osiągnąć cel przy użyciu jak
najmniejszych środków .
RACJONALNOŚĆ :
· rzeczywista – jest to wybór maksymalizujący wynik ( korzyści ) – jedno rozwiązanie
· proceduralna – dochodzenie do najlepszego rozwiązania , każde lepsze od poprze –
dniego jest racjonalne ( wiele rozwiązań )
RACHUNEK EKONOMICZNY – zespół rachunków symulacyjnych pozwalających nam na
wybór rozwiązania optymalnego czyli najlepszego w danych warunkach .
· tylko w jednostkach wartościowych
· musi być celowy
· musi być dualny ( tylko jedna z zasad racjonalnego działania )
· musi być wariantowy – im więcej symulacji tym większe prawdopodobieństwo że
wybierzemy najlepiej
· kompletność –musimy uwzględnić jak najwięcej czynników wpływających na dane
zjawisko ( nigdy nie mamy wszystkich czynników )
EKONOMIA to nauka statyczna . Próby prowadzące do wyników , musi być wiele prób ,
im więcej prób tym lepszy wynik przy założeniu błędu statystycznego .
Przedmiot badań ekonomii – proces gospodarowania wszelkie działania w sferze produkcji
dóbr i usług , w sferze podziału i konsumpcji . Motywem działania jest:
· zaspokojenie potrzeb ludzkich
· uzyskiwanie korzyści z produkcji ( dla producenta )
Sposobem będzie podejmowanie racjonalnych wyborów co , gdzie , kiedy .
METODY BADAWCZE ekonomii :
· obserwowanie procesu gospodarczego ( empiria )
· dokonujemy uogólnień ( abstrakcja) pomijanie elementów o marginalnym znaczeniu
dla przebiegu zjawiska ekonomicznego , wyodrębnienie podstawowych wiadomości
dla danego zjawiska .

Definicje 3

admin — Sat, 17 May 2008 10:12:15 +0000

ZJAWISKA GOSPODARCZE , cechy :
1. Sprężenie zwrotne , skutek – przyczyna
2. Zjawiska mające miejsce w mikroskali nie zawsze sumują się w makro , po dogłębnym
zbadaniu okazuje się , że zależność nie występuje .
3. Złudność zależności ekonomicznych .
4. Jest subiektywna .
5. Dobór technik i metod badawczych wpływa na wyniki badań ( mogą się różnić )

KONKRETYZACJA – zbliżenie teoretycznej formuły do rzeczywistości .
WERYFIKACJA – sprawdzanie czy formuła jest prawdziwa czy nie .
a) statystyczna ( badania )
b) historyczne odnoszenie się do przeszłości
FALSYFIKACJA – ( odwrotna do weryfikacji ) – obalenie hipotezy poprzez wykazanie że w
jakimś przypadku ona nie zachodzi .
Narzędzia pomocnicze w badaniu ekonomii :
a) logiczne myślenie : indukcja , redukcja , dedukcja .
TEORIA EKONOMICZNA – zbiór twierdzeń wyjaśniających zjawiska i procesy ekonomiczne ,
musi być odpowiednio skomponowana , interpretuje , daje diagnozę gospodarki .
Podstawy do prognozowania przyszłości .
NARZĘDZIA EKONOMICZNE :
1. Model ekonomiczny – uproszczenie które zawiera wszystkie ważne elementy dla
danego zjawiska , pomija te które nie mają wpływu na dane zjawisko . ( Badania
modelowe są niezbędne , korzystne , bo to jedyny sposób badania rzeczywistości
gospodarczej .
2. Eksperyment – ( jest wykorzystywany ale wymaga ostrożności ) – stworzenie pewnych
warunków nie występujących w rzeczywistości gospodarczej .
· Eksperyment kontrolowany – polega na stworzeniu kilku kontrolowanych prób , w
każdej próbie zmiana jednego czynnika .
SYSTEM SPOŁECZNY – całość związków i zależności występujących w społeczeństwie .
Wszelkie działania w ramach systemu to układ społeczny .

Produkcja

admin — Thu, 15 May 2008 10:11:02 +0000

PRODUKCJA oddziaływanie człowieka na przyrodę w celu uzyskania dobra gospodarczego
W aspekcie ekonomicznym proces produkcji polega na zastosowaniu czynników produkcji
i przetwarzaniu ich w produkt .
Czynniki produkcji – są to wszystkie środki użyte w produkcji .
Czynniki produkcji :
1. Dobra pierwotne – surowce mineralne , wody , lasy , ziemia ( renta gruntowa ,
czynsz dzierżawny ) , rośliny , zwierzęta .
2. Praca człowieka
3. Ekonomiczne dobra produkcyjne ( dobra kapitałowe ) – maszyny , budynki , licencje
znaki firmowe , kapitał pieniężny ( gotówka , akcje , obligacje i należności ) .
4. Technologia – sposób wytwarzania
5. Talent przedsiębiorczości – umiejętność łączenia wszystkich czynników produkcji w
jednym procesie wytwarzania dóbr i usług , przynosi maksymalne efekty .
Podstawowe czynniki produkcji – ziemia , kapitał , praca ( zdolności fizyczne i umysłowe
człowieka które może on dać ) .

Geneza powstania potrzeb

admin — Fri, 11 Apr 2008 10:10:06 +0000

Geneza powstania potrzeb :
· pierwotne ( instynktowne )
· społeczne ( nabyte , wyuczone w procesie rozwoju )
Prawo powtarzania potrzeb ( Jevons )
1. Powietrze ( oddychanie )
2. Pożywienie
3. Ubranie
4. Mieszkanie
5. Szeroko pojmowana rozrywka
6. Przedmioty zbytku luksus
Zasady Marshalla :
1. Pożywienie
2. Ubranie
3. Mieszkanie
4. Zaspakajanie wszelkiej działalności
Cech potrzeb :
1. Obiektywizm
2. Subiektywizm i indywidualizm
3. Konkurencyjność
4. Substytucyjność
5. Nieograniczoność co do liczby ( teoria wyboru konsumenta )
6. Ograniczoność co do pojemności
7. Odnawialność
8. Społeczny charakter ( miejsce w strukturze społecznej )
9. Komplementarność
10. Historycznie zmienny charakter – wraz ze zmianą ustroju potrzeby ulegają modyfikacji

Definicje

admin — Thu, 10 Apr 2008 10:09:07 +0000

Ekonomia pochodzi z starożytności .
‘ Oikosnomikos ‘ – nauka o gospodarstwie domowym
Ojkos – dom
Nomos – nauka
Mikroekonomia bada gospodarstwo domowe , nauka społeczna pokrewna filozofii .
EKONOMIA – nauka o gospodarowaniu dobrami rzadkimi ( McKenzy )
Ekonomia była nazywana społeczną , polityczną ale od czasu Marshalla mamy samą
ekonomię .
Funkcje ekonomii :
1. Teoriopoznawcza – wyjaśnienie , określenie różnych zjawisk i ich przebiegu .
2. Aplikacyjna – próba formułowania wskazówek dla gospodarki .
MIKROEKONOMIA – ta część badań ekonomicznych , która skupia się na badaniu
poszczególnych podmiotów gospodarczych lub poszczególnych rynków .
Narzędzia : cena , popyt podaż , zysk .
MAKROEKONOMIA – badanie i interpretacja zjawisk zachodzących między podmiotami .
Badanie zależności całej gospodarki .
EKONOMIA POZYTYWNA – wypracowanie uniwersalnych narzędzi , polega na dokony –
waniu bezstronnych uogólnień systemów , obiektywizm , brak wartościowania .
EKONOMIA NORMATYWNA – sądy wartościujące , umożliwiające budowę ideologii .
Kierunki ekonomii :
1. Merkantylizm – ( Montchretien ) utożsamiała gromadzenie bogactwa z gromadzeniem
pieniądza pełnowartościowego .
2. Fizjokratyzm – ( Quesnay , Keney ) podstawową dziedziną gospodarki jest rolnictwo .
3. Ekonomia klasyczna – ( Ricardo , Smith , Say ) – apologezja prywatnej własności
i rynku .
Prawo rynków Saya – każdy popyt rodzi swoją podaż , a każda podaż rodzi swój popyt ,
4. Leseferyzm – okres nie ingerencji państwa w gospodarkę .
5. Keynesizm – ( twórcą Keynes – twórca interwencjonalizmu państwowego ) ekonomia
popytowa , prawo Saya jest niesłuszne gdyż zdarzają się takie okresy , że
państwo musi pomóc gospodarce , mikroekonomiczna polityka państwa .
Keynes – 1936 –
6. Neoklasyczna ekonomia – poprawienie klasycznej , synteza neoklasyczna Marshalla .
7. Ekonomia marksistowska – ( czyli gospodarka rynkowa jest zła ) kładzie nacisk na
sprawiedliwość społeczną , naczelną kategorią jest człowiek i jego potrzeby .
8. Ekonomia podażowa – co robić aby pobudzać podaż :
· Monetaryzm – Milton Friedman
· Teoria racjonalnych oczekiwań