Wydział Gospodarki Regionalnej i Turystyki

PIENIĄDZ – wyłonienie się ekwiwalentu jako pojęcia
· Ekwiwalent – muszelki bydło itp. kruszce szlachetne metale ( była ich odpowiednia
ilość , trwałe , łatwe do podzielenia , powszechne ) – monety – prawo bicia pieniądza .
· Pełnowartościowy – taki w którym wartość kruszcu odpowiada nominałowi : złoto
i srebro , później tylko złoto .
· Banknot – nota bankowa zaświadczenie o złożeniu w banku odpowiedniej ilości kruszcu
· Od I wojny światowej przejście do systemu sztabowozłotowego i dewizowozłotowego .
Zaczęto odchodzić od pieniądza pełnowartościowego .
· Papierowy – symboliczny ( symbol wartości ) – umowa społeczna , gwarancją wartości
pieniądza jest stabilność gospodarki państwa ( kryzys w Rosji ) .
Funkcje pieniądza :
1. Miernik wartości
2. Środek wymiany
· cyrkulacji
· środka płatniczego ( rozbieżność w czasie między strumieniem pieniądza
a strumieniem towaru – kredyt )
3. Środek tezauryzacji ( gromadzenie skarbu )
4. Pieniądz światowy ( SDR – 42% $ + 19% DM + 15% J + 12% Ł + 12% F )

CENA – informuje nas o relacji między produktami
1. relatywna , informacyjna mówi nam o rzadkości produktu
2. żywiołowa , administrowana
3. funkcja agregacyjna – pozwala nam na przejście od systemu ilościowego do
jakościowego
4. ma zdolność równoważenia popytu i podaży
5. funkcja kosztowa – wchodzi w skład produktów jako koszt
6. nie jest wielkością jednorodną :
· elementem ceny są koszty nabywania czynników produkcji np. maszyny , surowce
· zawiera obciążenia prawne – podatki
· zysk
7. funkcja dochodowa – pokazuje ona wartość naszego dochodu ( możemy za jej pomocą
wyliczyć siłę nabywczą pieniądza – wartość realna – ilość dóbr i usług
które możemy za nią nabyć )
Cena sprawiedliwa – św. Tomasz z Akwinu – powinna być ustalana zgodnie z wartościami
chrześcijańskimi .
Milton Friedman – monetaryzm – Cena jest czynnikiem motywującym do aktywności
gospodarczej . Po to aby można było posiadać pewne produkty –
motywuje do działania .

ALOKACJA – rozdysponowanie rzadkich zasobów między konkurencyjne cele .
KOSZT ALTERNATYWNY – koszt zaniechanych możliwości , korzyści wynikających z
najlepszego niezastosowanego zasobu .
Aspekt gospodarowania :
· pozytywny – osiąganie korzyści
· negatywny – ( konieczność ) – straty
KOSZTY :
· alternatywne – to co utraciliśmy
· rzeczywiste – wyłożenie pewnej ilości kapitału po to aby uzyskać korzyści
Cel naszej pracy – realizacja ma być najlepsza , racjonalna – najlepsze rozwiązanie w
danych warunkach , z punktu widzenie celu ekonomicznego .
GOSPODAROWANIE – jest procesem w którym wykorzystujemy w sposób racjonalny
ograniczone zasoby .
Dwie zasady racjonalnego gospodarowania :
1. Zasada największego efektu ( wydajności ) – przy danych środkach maksymalizujemy
efekt .
2. Zasada najmniejszego nakładu ( oszczędność środków ) – osiągnąć cel przy użyciu jak
najmniejszych środków .
RACJONALNOŚĆ :
· rzeczywista – jest to wybór maksymalizujący wynik ( korzyści ) – jedno rozwiązanie
· proceduralna – dochodzenie do najlepszego rozwiązania , każde lepsze od poprze –
dniego jest racjonalne ( wiele rozwiązań )
RACHUNEK EKONOMICZNY – zespół rachunków symulacyjnych pozwalających nam na
wybór rozwiązania optymalnego czyli najlepszego w danych warunkach .
· tylko w jednostkach wartościowych
· musi być celowy
· musi być dualny ( tylko jedna z zasad racjonalnego działania )
· musi być wariantowy – im więcej symulacji tym większe prawdopodobieństwo że
wybierzemy najlepiej
· kompletność –musimy uwzględnić jak najwięcej czynników wpływających na dane
zjawisko ( nigdy nie mamy wszystkich czynników )
EKONOMIA to nauka statyczna . Próby prowadzące do wyników , musi być wiele prób ,
im więcej prób tym lepszy wynik przy założeniu błędu statystycznego .
Przedmiot badań ekonomii – proces gospodarowania wszelkie działania w sferze produkcji
dóbr i usług , w sferze podziału i konsumpcji . Motywem działania jest:
· zaspokojenie potrzeb ludzkich
· uzyskiwanie korzyści z produkcji ( dla producenta )
Sposobem będzie podejmowanie racjonalnych wyborów co , gdzie , kiedy .
METODY BADAWCZE ekonomii :
· obserwowanie procesu gospodarczego ( empiria )
· dokonujemy uogólnień ( abstrakcja) pomijanie elementów o marginalnym znaczeniu
dla przebiegu zjawiska ekonomicznego , wyodrębnienie podstawowych wiadomości
dla danego zjawiska .

ZJAWISKA GOSPODARCZE , cechy :
1. Sprężenie zwrotne , skutek – przyczyna
2. Zjawiska mające miejsce w mikroskali nie zawsze sumują się w makro , po dogłębnym
zbadaniu okazuje się , że zależność nie występuje .
3. Złudność zależności ekonomicznych .
4. Jest subiektywna .
5. Dobór technik i metod badawczych wpływa na wyniki badań ( mogą się różnić )

KONKRETYZACJA – zbliżenie teoretycznej formuły do rzeczywistości .
WERYFIKACJA – sprawdzanie czy formuła jest prawdziwa czy nie .
a) statystyczna ( badania )
b) historyczne odnoszenie się do przeszłości
FALSYFIKACJA – ( odwrotna do weryfikacji ) – obalenie hipotezy poprzez wykazanie że w
jakimś przypadku ona nie zachodzi .
Narzędzia pomocnicze w badaniu ekonomii :
a) logiczne myślenie : indukcja , redukcja , dedukcja .
TEORIA EKONOMICZNA – zbiór twierdzeń wyjaśniających zjawiska i procesy ekonomiczne ,
musi być odpowiednio skomponowana , interpretuje , daje diagnozę gospodarki .
Podstawy do prognozowania przyszłości .
NARZĘDZIA EKONOMICZNE :
1. Model ekonomiczny – uproszczenie które zawiera wszystkie ważne elementy dla
danego zjawiska , pomija te które nie mają wpływu na dane zjawisko . ( Badania
modelowe są niezbędne , korzystne , bo to jedyny sposób badania rzeczywistości
gospodarczej .
2. Eksperyment – ( jest wykorzystywany ale wymaga ostrożności ) – stworzenie pewnych
warunków nie występujących w rzeczywistości gospodarczej .
· Eksperyment kontrolowany – polega na stworzeniu kilku kontrolowanych prób , w
każdej próbie zmiana jednego czynnika .
SYSTEM SPOŁECZNY – całość związków i zależności występujących w społeczeństwie .
Wszelkie działania w ramach systemu to układ społeczny .